علی (الکساندر) رهبری (ALEXANDER (ALI) RAHBARI (1948

ali rahbari متولد خرداد ماه 1327. در سال 1338 به هنرستان موسیقی ملی راه یافت. در هنرستان و نیز به طور خصوصی از تعلیمات حسین دهلوی بهره مند شد و از هفده سالگی به عنوان نوازندۀ ویولن در ارکستر صبا به رهبری دهلوی به نوازندگی پرداخت. پس از دریافت دیپلم ویولن از هنرستان با استفاده از بورس وزارت فرهنگ و هنر به اتریش عزیمت نمود و از سال 1346/1967 در آکادمی موزیک وین در رشته های آهنگسازی و رهبری ارکستر نزد گوتفرید فون آینم (Gottfried Von Einem)، هانس اسواروسکی، کارل اوسترایشر و ... تحصیل نمود.
رهبری مدتی پس از پایان تحصیلاتش در اتریش به ایران بازگشت. در سال 1352 مدیریت هنرستان موسیقی ملی و در سال 1353 مدیریت هنرستان عالی موسیقی به او محول گشت. وی ارکستر هنرجویان هنرستان عالی موسیقی را نیز تجدید سازمان نمود و با نام «ارکستر سمفونیک کنسرواتوار تهران» کنسرت هایی برگزار نمود. در نخستین برنامه این ارکستر که در 25 اسفند 1353 در تالار رودکی ترتیب یافت ضمن اجرای اورتور اگمونت Egmont (از بتهوون) و سوییت سمفونیک شهرزاد (از ریمسکی کرساکف) دو اثر ایرانی نیز اجرا گشت:


-    فینالتو برای پیانو و ارکستر (آهنگساز و تکنواز پیانو: امانوئل ملیک اصلانیان)
-    خون ایرانی روی سل (از علی رهبری، تکنواز ویولن: شهداد روحانی)
 علی رهبری به تشکیل ارکستری از جوانان ایرانی (ارکستر ژونس موزیکال Jeunesse Musicale) نیز اهتمام ورزید. ارکستر ژونس موزیکال برنامه های بسیاری در سراسر ایران به اجرا درآورد و با مهاجرت رهبری به اروپا منحل گردید. انجمن ژونس موزیکال ایران نیز با وقوع انقلاب، تعطیل گشت.
رهبری به عنوان رهبر مهمان، کنسرت هایی با ارکستر مجلسی رادیو و تلویزیون ملی ایران، ارکستر سمفونیک تهران و ... نیز اجرا نمود و تا زمستان 1355 که آخرین زمان اقامتش در ایران بود سمت های مذکور را به عهده داشت.
علی رهبری در سال 1356/1977 جایزه نخستین مسابقات رهبری ارکستر در شهر بزانسون Besancon فرانسه را از آن خود ساخت و یک سال بعد در رقابت های ژنو که به مناسبت سالگرد درگذشت ارنست آنسرمه (Ernest Ansermet)، رهبر نامدار سوییسی، برگزار شد، مدل نقره را ربود. در همین سال آثاری از آهنگسازان معاصر ایران را با ارکستر سمفونیک نورنبرگ (آلمان) اجرا و ضبط نمود و برای نخستین بار در سطح بین المللی منتشر ساخت. آثار مذکور که در آلبومی (شامل سه صفحه) تحت عنوان «منظومه های سمفونیک از ایران- Symphonische Dichtungen aus Persian» در خارج از کشور انتشار یافته عبارتند از:
هوشنگ استوار         سوییت ایرانی (3بخش)
 حسین دهلوی        بیژن و منیژه (6 بخش)
امین الله حسین        شهرزاد (7بخش)
احمد پژمان        رقص (از اپرای سمندر)
امپرسیون هایی از باله
راپسودی
محمدتقی مسعودیه        موومان سمفونیک
علی رهبری        خون ایرانی روی سل
علی رهبری در سال 1979/1358 ارکستر فیلارمونیک برلین (Berliner Philharmoniker) را رهبری نمود و در 1980 به عنوان معاون هربرت فون کارایان (Herbert Von Karajan) در جشنواره سالزبورگ برگزیده شد. وی از سال 1988 تا 1996 رهبری ثابت ارکستر فیلارمونیک رادیو و تلویزیون بلژیک (BRT Philharmonic Orchestra, Brussels) در بروکسل را در دست داشت و پس از آن ارکستر فیلارمونیک زاگرب (Zagrabac ka Filharmonija) در کرواسی. در طی این سالها برنامه های متعدد در اپراخانه های اروپا و همچنین کنسرت های گوناگون با:
-    ارکستر سمفونیک وین        Wiener Symphoniker
-    ارکستر ملی فرانسه        L’orchestre National de France
-    گروه ویرتوئوزهای پراگ        Virtuosi di Praga
-    ارکستر فیلارمونیک چک    Czach Philharmonic Orchestra
-    ارکستر سمفونیک تورنتو        Toronto Symphony Orchestra
-    ارکستر فیلارمونیک لندن    London Philharmonic Orchestra
-    ارکستر رادیو مادرید        Madrid Radio Orchestra
و ده ها ارکستر دیگر...
آثار آهنگسازان ایرانی در برنامه ها و آثار بیشمار ضبط شده تحت رهبری علی (الکساندر) رهبری جایی نداشته اند. رهبری اظهار می دارد «آهنگسازان ایرانی در کل هیچگاه خط مشخصی را دنبال نکرده اند. من معتقدم اگر مایلند مدرن بنویسند ایرانی ندارد ولی دست کم به گونه ای باشد که وقتی این اثر در اروپا و امریکا و ... اجرا می شود، شنونده بگوید این اثر ایرانی است... در گذشته آثار خوبی به شیوه غربی می نوشتند ولی هنگامی که این اثر در اروپا اجرا می شد، شنونده تصور می کرد همسایه اش آن را نوشته! نه آهنگسازی در پنج هزار کیلومتر آن طرف تر... البته به واسطه تبلیغات منفی علیه ایران در اینجا اجرای آثار ایران جذابیتی نخواهد داشت.»
در سال 1985 با ارجری برنامه هایی با ارکستر فیلارمونیک چک مدالل دوژاک (Dvorak) به علی (الکساندر) رهبری اهدا گشت و در سال 1994 نشان فوگا تروفی (Fuga Trophy) از انجمن آهنگسازان بلژیک.    
الکساندر رهبری در ژوییه 1997/1376 حدود 40 نوازندۀ ایرانی از کشورهای اروپایی و آمرکایی را در شهر برگنتس (Bregenz) اتریش رهبری نمود و قطعاتی با این نوازندگان تحت عنوان «ارکستر فیلارمونیک ایرانی» Persian International Philharmonic ضبط نمود که یکسال بعد به صورت دو CD در اروپا انتشار یافت این آثار عبارتند از:
-    سوییت سمفونیک شهرزاد (از ریمسکی کرساکف)
-    کنسزتو ویولن، از آرام خاچاطوریان (تکنواز: مارتا خادم میثاق)
-    نوحه خوان، برای ویولن و ارکستر – از الکساندر رهبری (تکنواز: وحید خادم میثاق)
-    آهنگسازی برای آنسامبل فلوت (از آثار باخ، برامس، پابلو سارازات، نیکلای ریمسکی کرساکوف و کوشیار شاهرودی)
دیگر آثار رهبری: بیروت (برای نه فلوت)، موسیقی برای حقوق بشر، نیمه ماه، بالۀ ایرانی و .... (منبع: موسیقی دانان ایرانی، تألیف: پژمان اکبرزاده، انتشارات نوید شیراز، 1380).

 

© 2016 آموزشگاه موسیقی خورشید. تمامی حقوق محفوظ است

Search